Havertz quan trọng thế nào với khả năng kiểm soát bóng của Arsenal

Khi Havertz tập tễnh rời sân ở phút 34 trong chiến thắng trước Newcastle vào thứ Bảy tuần trước, nhiều người hâm mộ Arsenal đã bắt đầu lo ngại. Nỗi lo đó không chỉ đến từ việc mất đi một nhân sự trên hàng công, mà còn phản ánh nỗi lo rằng một kịch bản cũ dường như đang lặp lại: những trụ cột đổ gục ngay thời điểm nhạy cảm nhất của mùa giải.

Havertz đã đá chính hai trận gần nhất ở vị trí cao nhất trên hàng công. Cầu thủ người Đức đóng vai trò bệ phóng giúp Arsenal kéo dài thời lượng kiểm soát bóng và tổ chức tấn công đồng bộ. Khi anh phải nhường chỗ cho tân binh Viktor Gyokeres, thế trận ngay lập tức tuột khỏi tầm tay của đội chủ sân Emirates.

HLV Mikel Arteta luôn đánh giá rất cao khả năng di chuyển, giao tiếp và làm nền cho đồng đội tỏa sáng của Havertz. Câu hỏi quan trọng cần đặt ra là: Liệu mọi người có nhận ra Havertz đã trở nên quan trọng thế nào trong cách vận hành lối chơi kiểm soát của "Pháo thủ"?

Về mặt lý thuyết, việc một tiền đạo cắm đóng vai trò chủ chốt trong khâu kiểm soát bóng nghe có vẻ mâu thuẫn. Nhưng để hiểu tại sao Arteta lại cần cựu cầu thủ Chelsea đến thế, chúng ta cần nhìn vào sự thay đổi của bóng đá hiện đại trong cách triển khai bóng.

Chấn thương của Havertz khiến Arsenal mất đi mắt xích quan trọng nhất trong khâu kết nối lối chơi.

Sự thay đổi trong cách tiếp cận bóng

Khoảng 10 năm trước, các đội bóng lớn thường cố gắng thiết lập trạng thái kiểm soát ngay từ những quả phát bóng ngắn của thủ môn. Họ luân chuyển bóng một cách chậm rãi, có kiểm soát từ phần sân nhà, dần dần đẩy đối phương lùi sâu về một phần ba cuối sân.

Điển hình là phong cách của Man City trong giai đoạn đầu Pep Guardiola mới nhậm chức. Trong chiến thắng 4-0 trước West Ham vào tháng 2/2017, trung vệ John Stones có thể thoải mái nhận bóng từ thủ môn mà không chịu bất kỳ áp lực nào. Đội chủ sân Etihad đã thống trị Ngoại hạng Anh trong nhiều năm nhờ cách tiếp cận này.

Nhưng hiện tại, mọi thứ đã thay đổi hoàn toàn khi các đối thủ tìm ra cách để khắc chế. Trong trận đấu với Newcastle vừa qua, ngay khi trung vệ Gabriel chuẩn bị thực hiện quả đá phạt để chuyền cho thủ môn David Raya, đối phương lập tức dâng cao đội hình gây áp lực.

Jacob Murphy áp sát Gabriel để chặn đường chuyền về, trong khi William Osula di chuyển thông minh để gây áp lực lên Raya, đồng thời phong tỏa hướng chuyền bóng cho William Saliba. Ngay khi bóng chạm chân Raya, thủ môn này đã ở trong trạng thái bị vây ráp.

Thay vì cố gắng phối hợp ngắn mạo hiểm, Raya buộc phải thực hiện đường chuyền dài vượt tuyến vào thẳng hàng tiền đạo của Arsenal. Ở phía trên, Martin Zubimendi là người nỗ lực tranh chấp bóng hai để duy trì nhịp tấn công.

Vai trò 'trạm trung chuyển' của Havertz

Sự thay đổi này cho thấy không gian triển khai bóng không còn nằm ở tuyến dưới. Sự trực diện trong cách pressing của các đội bóng hiện nay đã đẩy không gian chơi bóng lên cao hơn, nằm giữa các tuyến hoặc trực tiếp ở hàng tiền đạo.

Hệ quả là các đội rất khó đạt được trạng thái kiểm soát ổn định ngay lập tức từ phần sân nhà. Họ buộc phải đưa bóng lên phía trên thật nhanh bất chấp đội hình chưa được thiết lập hoàn toàn, hoặc chuyền xuyên tuyến hoặc đá dài để tranh chấp bóng hai như cách Arsenal đã thực hiện. Điều này cũng lý giải vì sao lối đá bóng dài của Arsenal đang trở lại như một giải pháp quan trọng.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là lối chơi kiểm soát bóng đã lỗi thời. Nó chỉ xuất hiện theo một cách khác. Sau khi Zubimendi thắng trong pha tranh chấp bóng hai, Arsenal lập tức khai thác khoảng trống trong cấu trúc phòng ngự của Newcastle.

Zubimendi kéo bóng lên phía trước rồi khi tỉa bóng sang cánh cho Piero Hincapie. Hincapie nỗ lực thực hiện quả tạt tầm thấp vào vòng cấm nhưng bị hậu vệ Malick Thiaw chặn lại.

Dù vậy, với sự hiện diện của Declan Rice ở khu vực giữa sân, Arsenal dễ dàng thu hồi bóng và chuyền về cho Gabriel để tái khởi động đợt tấn công. Lúc này, Arsenal mới thực sự bước vào trạng thái kiểm soát bóng ổn định.

Để có được sự áp đặt này, các cầu thủ Newcastle đã phải lùi sâu để chống đỡ đợt tấn công trực diện trước đó. Điều này vô tình giúp các cầu thủ Arsenal ở tuyến dưới có thêm thời gian và không gian để xử lý bóng.

Nói cách khác, để kiểm soát được trận đấu, Arsenal không còn đi con đường thẳng từ dưới lên. Họ phải đá trực diện, chấp nhận tranh chấp và sau đó mới tổ chức lại lối chơi ở một vị trí thuận lợi hơn.

Đây chính là lúc vai trò của Havertz trở nên tối quan trọng. Với một đội bóng ngày càng có xu hướng đá dài để vượt qua áp lực pressing như Arsenal, họ cần một điểm neo ở phía trên đủ khả năng tranh chấp trên không, che chắn bóng và giúp đội nhà giữ lại quyền kiểm soát từ những đường bóng dài.

Những đường chuyền dài của Raya cần một điểm neo như Havertz để tối ưu hóa quyền kiểm soát.

Với một đội bóng có xu hướng đá dài để vượt qua áp lực pressing như Arsenal, họ cần một điểm neo ở phía trên đủ khả năng tranh chấp trên không và che chắn bóng. Havertz chính là cầu thủ đủ sức đáp ứng yêu cầu đó. Anh không chỉ chiến thắng trong pha không chiến mà còn có khả năng làm tường, giúp đồng đội có thời gian dâng cao.

Dù đôi khi những tình huống này kết thúc bằng một quả ném biên hoặc một pha phạm lỗi, nhưng nó đủ để Arsenal dâng đội hình lên cao và thiết lập trạng thái áp đặt lên đối thủ. Nếu không có một tiền đạo mục tiêu đáng tin cậy như Havertz, những đường bóng dài của Raya sẽ dễ dàng bị đối phương thu hồi, đẩy Arsenal vào thế bị động.

Số liệu thống kê trong trận gặp Newcastle đã minh chứng rõ rệt cho tầm ảnh hưởng của tuyển thủ Đức. Trong hiệp một, với Havertz trên sân trong 34 phút, Arsenal đạt tỷ lệ kiểm soát bóng 51%.

Nỗi thất vọng mang tên Gyokeres

Khi Havertz rời sân và Gyokeres xuất hiện, mọi chuyện thay đổi 180 độ. Tiền đạo người Thụy Điển, dù đang là chân sút số một của Arsenal với 18 bàn thắng, nhưng khả năng đóng góp vào lối chơi chung của anh lại là một điểm trừ lớn.

Thống kê chỉ ra Gyokeres có tỷ lệ mất bóng lên tới 42%. Đây là con số cao nhất trong số các trung phong thi đấu từ 900 phút trở lên tại giải đấu. Khả năng đỡ bước một kém và thiếu nhạy bén trong việc giữ bóng khiến thế trận của Arsenal dễ bị gãy nhịp và rơi vào trạng thái hỗn loạn.

Trong trận đấu với Newcastle, tỷ lệ kiểm soát bóng của Arsenal giảm sút đáng kể, chỉ còn 39% ở hiệp hai. Lối chơi của cựu tiền đạo Sporting Lisbon chỉ thực sự phát huy tác dụng trong những thế trận mở hoặc khi đối thủ dâng cao tìm bàn gỡ, phù hợp hơn với vai trò của một phương án dự phòng chiến thuật.

Trong những tuần gần đây, cách tiếp cận trận đấu của Arsenal đã bị giới chuyên môn soi kỹ. Các phân tích dữ liệu cho thấy đoàn quân của Arteta đang có xu hướng đá trực diện nhiều hơn so với giai đoạn đầu mùa.

Có thể nhiều người sẽ cho rằng Arsenal cần quay lại lối chơi phối hợp ngắn "thanh thoát" hơn. Nhưng ở giai đoạn khốc liệt này, Arteta có lẽ không muốn mạo hiểm thay đổi một công thức đang giúp đội bóng vận hành trơn tru.

Arsenal chỉ còn bốn trận đấu tại Ngoại hạng Anh, bốn trận chung kết thực sự nếu muốn ngăn cản Man City lên ngôi vô địch. Với việc Havertz đã trở thành hạt nhân trong cách triển khai bóng, hy vọng lên ngôi của "Pháo thủ" phụ thuộc rất lớn vào việc liệu cầu thủ này có thể sớm trở lại sân cỏ hay không.

Trong bối cảnh mức độ nghiêm trọng của chấn thương vẫn đang được đánh giá, Arteta buộc phải tìm kiếm những giải pháp thay thế. Gabriel Jesus là cái tên đầu tiên được nhắc đến.

Khả năng độc lập tác chiến và kỹ thuật của Jesus có thể là bài toán giải quyết bế tắc cho Arteta.

Jesus liệu có phải phương án chữa cháy?

Tiền đạo người Brazil từng trải qua giai đoạn khó khăn sau ca phẫu thuật đứt dây chằng chéo trước đầu gối trái hồi tháng 12 năm ngoái. Dù phong độ tìm lại chưa thực sự ổn định, Jesus vẫn kịp để lại dấu ấn với cú đúp vào lưới Inter Milan tại Champions League hồi tháng 1.

Quan trọng hơn, Jesus đang có nền tảng thể lực sung mãn. Anh mới thi đấu vỏn vẹn 85 phút kể từ trận chung kết Carabao Cup. Sự cơ động và lối chơi xông xáo của tiền đạo này sẽ rất hữu ích khi Arsenal chạm trán Atletico Madrid vào giữa tuần tới.

Đội bóng của Tây Ban Nha lúc này không còn là một khối bê tông phòng ngự vững chắc như trong quá khứ. Họ đã có 7 lần để thủng lưới từ ba bàn trở lên trong mùa giải này, và đã trải qua 36 trận liên tiếp tại Champions League mà không hòa không bàn thắng. Viêc đánh trực diện bằng sự linh hoạt của Jesus có thể mở ra nhiều khoảng trống hơn so với cách đá cắm của Gyokeres.

Nếu Arteta cần một mẫu cầu thủ có tư duy phối hợp tốt hơn, Leandro Trossard là sự lựa chọn không thể bỏ qua. Dù chưa xuất phát ở vai trò trung phong lần nào trong mùa giải này, cầu thủ 31 tuổi từng tỏa sáng rực rỡ khi đá "số 9 ảo".

Mùa giải 2022-2023, Trossard đã đóng góp 10 pha kiến tạo chỉ sau 20 trận tại Ngoại hạng Anh. Kỹ năng khống chế bóng bước một tinh tế và sự điềm tĩnh dưới áp lực cao là những yếu tố mà tân binh Gyokeres hiện chưa đáp ứng được.

Bên cạnh đó, mùa trước khi Mikel Merino phải lùi sâu khỏa lấp khoảng trống chấn thương nơi tuyến giữa, chính Trossard là người đá chính 7 trận liên tiếp trên hàng công, ghi 4 bàn và đóng góp một kiến tạo. Những tình huống động tác giả thu hút sự chú ý của hậu vệ đối phương trước khi dứt điểm vào lưới Everton hay Crystal Palace cho thấy nhãn quan chiến thuật tuyệt vời của tuyển thủ Bỉ.