Donnarumma - gã vệ sĩ Italy của thời đại Guardiola 2.0

Nếu đã quen với hình ảnh một Man City áp đảo đối thủ bằng thứ bóng đá tổng lực, trận hòa 1-1 trước Arsenal hôm 21/9 hẳn là một cú sốc về mặt cảm nhận. Sau khi Erling Haaland mở tỷ số từ rất sớm, Man City đã chủ động lùi đội hình, nhường quyền kiểm soát bóng và biến mình thành một khối phòng ngự kín kẽ, sẵn sàng chịu áp lực.

Người xem không còn thấy bản giao hưởng tiki-taka quen thuộc, nơi Guardiola là nhạc trưởng tài ba nhất. Thay vào đó là một Man City rất khác, một Man City của kỷ nguyên 2.0.

Donnarumma cứu thua trong trận gặp Arsenal.

Trong diện mạo thực dụng ấy, một cái tên nổi bật lên như một vệ sĩ khổng lồ, một gã mafia Italy lỳ lợm đúng nghĩa: Gianluigi Donnarumma. Trước những đợt tấn công dồn dập của Arsenal, anh đứng vững như một bức tường, lần lượt hóa giải hết cơ hội này đến cơ hội khác.

Thân hình đồ sộ, những pha đổ người dứt khoát và khí chất của một ông chủ khung gỗ bao trùm vòng cấm. Đó chính là hình ảnh của một "con quái vật", như cách huyền thoại Gary Neville từng phải thốt lên khi chứng kiến màn trình diễn của anh.

Dù không thể giúp Man City giữ sạch lưới hay giành trọn ba điểm, những gì Donnarumma thể hiện ở Emirates, cũng như trước Man Utd ở vòng bốn, cho thấy sự thích nghi rõ rệt của Man City mùa này, trong bối cảnh ngày càng nhiều đối thủ xây dựng đội hình để khắc chế lối chơi kiểm soát.

Khi Guardiola mang về một ngôi sao trong khung gỗ

Một trong những lý do mà những người hoài nghi thường dùng để công kích Guardiola là việc ông luôn buộc đội bóng phải chi rất nhiều tiền cho các ngôi sao. Nhưng thực tế, nhà cầm quân người Tây Ban Nha thường chỉ mua đúng người ở đúng vị trí mình cần. Năm 2017, Man City đã chi 35 triệu bảng để đưa Ederson Moraes về từ Benfica.

Ở thời điểm đó, đây là mức phí kỷ lục của bóng đá Anh dành cho một thủ môn, đồng thời biến Ederson thành người gác đền đắt giá thứ hai thế giới, chỉ sau huyền thoại Gianluigi Buffon.

Lần này, Guardiola còn tham vọng hơn khi đưa về Donnarumma, người được xem là thủ môn hay nhất thế giới hiện nay. Khác với Ederson, Donnarumma là mẫu thủ môn truyền thống của bóng đá Italy: kiểm soát khung thành rất tốt, phản xạ xuất sắc và quan trọng hơn cả là thần thái của một ngôi sao lớn, từng là cầu thủ hay nhất Euro 2020 và là nhà vô địch Champions League.

Không giống nhiều cầu thủ khác, những người được Guardiola mài giũa sau khi đến Man City, Donnarumma đã là một tài năng lớn ngay từ lúc đặt chân tới Etihad. Điều này cũng từng lặp lại trong mỗi lần anh đổi CLB.

Donnarumma rời AC Milan trong tư thế của người hùng dân tộc sau kỳ Euro rực rỡ, rồi chia tay PSG với danh nghĩa nhà vô địch Champions League. Cả hai lần đều không phải những cuộc chia tay êm đẹp, mà là lựa chọn dứt khoát của một người hiểu rất rõ giá trị của bản thân.

Người ta kể rằng khi mới đến Etihad, Donnarumma thậm chí còn chưa có thời gian để nói tiếng Anh giao tiếp thật trôi chảy với đồng đội, cũng như chưa cần dành hàng giờ để rèn những kỹ năng chơi chân phức tạp mà Guardiola từng yêu cầu ở các thủ môn trước đây. Nhưng có lẽ, anh không cần điều đó. Guardiola không thuê một vệ sĩ để bắt anh ta phải khiêu vũ.

Ông đưa anh về để bảo vệ sự an toàn. Ngôn ngữ của Donnarumma là những pha cứu thua, là cái uy của kẻ thống trị vòng cấm, là sự im lặng đầy áp lực khi đối mặt với tiền đạo đối phương.

Donnarumma cao tới 1m96, khiến anh được so sánh với những thủ môn huyền thoại như Edwin Van der Sar, Petr Cech.

Diện mạo Man City đang dần thay đổi

Sự chuyển mình của Man City không phải là ý thích nhất thời của Guardiola. Nó đến từ nhiều yếu tố của thời cuộc, khiến cựu HLV Barca nhận ra giá trị của một thủ môn truyền thống trong khung gỗ.

Trước hết, Man City buộc phải học cách sống trong thời kỳ hậu Kevin De Bruyne. Khi mất đi bộ não sáng tạo xuất sắc nhất, họ không thể lúc nào cũng trông chờ vào những đường chuyền ma thuật để xuyên thủng các hàng phòng ngự dày đặc.

Việc ghi bàn và áp đặt thế trận trong phần lớn thời gian trận đấu trở nên quá sức với Man City lúc này, nhất là khi khả năng cầm nhịp của họ phụ thuộc rất nhiều vào Rodri - cầu thủ đã cho thấy dấu hiệu suy giảm thể lực sau chấn thương nặng mùa trước.

Thứ hai, "meta" chiến thuật của Ngoại hạng Anh đã thay đổi. Giải đấu giờ là sân chơi của tốc độ và các pha chuyển đổi trạng thái. Hàng phòng ngự dâng cao kiểu Guardiola 1.0 giờ đây trở thành tử huyệt, là miếng mồi ngon cho những đợt phản công chớp nhoáng.

Nhìn vào các đội bóng Ngoại hạng Anh hiện tại, gần như đội nào cũng sở hữu những cầu thủ giỏi kéo bóng và bứt tốc trong quãng ngắn. Với họ, đối đầu những đội thường xuyên dâng cao như triết lý Guardiola trước đây là điều lý tưởng nhất. Vì vậy, lựa chọn hợp lý với Man City lúc này là ghi bàn trước rồi lùi về pressing từ nửa sân.

Với Tijjani Reijnders, Omar Marmoush và Erling Haaland, Man City đang có những quân bài phản công rất mạnh, đủ sức trừng phạt sai lầm của đối thủ như ở bàn mở tỷ số trước Arsenal. Liệu đội Manchester City này đã thích nghi để chơi theo thế mạnh của họ?

Để vận hành theo cách đó, họ cần một thủ môn đọc tình huống nhanh, làm chủ vòng cấm tốt và đặc biệt là biết xử lý các pha đối mặt nếu mắc sai sót. Donnarumma, với thân hình hộ pháp và khả năng 1 đấu 1 xuất sắc, chính là lời giải cho bài toán ấy.

Ngay sau trận thua ngược Brighton, khi James Trafford bắt chính, Guardiola đã lập tức đưa Donnarumma vào đội hình xuất phát dù thủ môn này mới chuyển đến và chưa có nhiều thời gian hòa nhập.

Có thể thấy anh vẫn còn đôi chút lúng túng trong khâu triển khai bóng cho hàng thủ, nhưng Donnarumma đã kịp thực hiện bốn pha cứu thua, đạt tỷ lệ cản phá 80%.

Quản lý một siêu sao như Donnarumma sẽ là bài toán không dễ với Guardiola.

Đến lúc cần tài quản trị con người của Guardiola

Sự xuất sắc của Donnarumma trong vai trò một “cỗ máy cản phá” là điều không cần bàn cãi, nhưng bất kỳ cuộc cách mạng nào cũng đi kèm rủi ro, và kỷ nguyên Guardiola 2.0 cũng không phải ngoại lệ.

Việc đặt niềm tin vào một thủ môn truyền thống giúp Man City giải quyết được nhiều vấn đề, nhưng đồng thời cũng tạo ra những bài toán mới mà chính Guardiola phải xử lý.

Trước hết là rủi ro chiến thuật. Lối chơi thực dụng, lùi về pressing từ nửa sân có thể rất hiệu quả trước những đội thích đôi công và để lộ nhiều khoảng trống.

Nhưng nó sẽ trở thành vấn đề lớn khi Man City gặp các đối thủ chủ động phòng ngự thấp, hay còn gọi là “dựng xe buýt”.

Sự xuất hiện của một ngôi sao trong khung gỗ không tự động giải quyết được bài toán này. Khi đó, có lẽ Man City sẽ nhớ những cú phất bóng dài có độ chính xác rất cao của Ederson.

Hoặc họ sẽ phải chờ vào những khoảnh khắc lóe sáng của Phil Foden hay Jeremy Doku, trước khi Rayan Cherki - người được kỳ vọng thay thế De Bruyne - trở lại sau chấn thương.

Rủi ro thứ hai có lẽ còn lớn hơn, và nó nằm ở chính Donnarumma. Một cá tính mạnh như anh luôn là con dao hai lưỡi. Sự tự tin cùng cái uy của một ngôi sao lớn là tài sản vô giá trên sân, nhưng cũng đòi hỏi khả năng quản trị nhân sự thượng thừa trong phòng thay đồ.

Suốt sự nghiệp, Guardiola nổi tiếng với khả năng xây dựng một tập thể kỷ luật, nơi hệ thống luôn được đặt lên hàng đầu và các cầu thủ, kể cả ngôi sao lớn, đều rất “ngoan” và chuyên nghiệp.

Donnarumma lại là một trường hợp khác. Anh không ngần ngại đưa ra yêu sách để bảo vệ giá trị của mình, và sẵn sàng gây hấn nếu không được đáp ứng. Việc quản lý Donnarumma, dung hòa cái tôi của anh với lợi ích tập thể, sẽ là bài kiểm tra lớn cho tài quản trị của Pep. Nguồn tin từ Manchester City tiết lộ lý do Pep Guardiola theo đuổi việc ký hợp đồng lớn với Gianluigi Donnarumma và Vì sao Donnarumma sẽ là 'Haaland mới' của Pep Guardiola?