Mua sắm ồ ạt, nhưng vì sao Ngoại hạng Anh khan hiếm bàn thắng

Sau bốn vòng đấu, hàng công của Ngoại hạng Anh đang phát đi tín hiệu đáng lo ngại, cho thấy một nghịch lý rõ ràng: các CLB chi hàng trăm triệu bảng cho tân binh nhưng lại đánh mất sự gắn kết - yếu tố vốn rất quan trọng trong bóng đá hiện đại.

Đã có 40 trận trôi qua, nhưng rất ít trong số 20 đội bóng Ngoại hạng Anh tạo cảm giác như một tập thể thực sự ăn ý. Chất lượng chung ở tháng đầu mùa, nhất là trên mặt trận tấn công, nhìn chung là gây thất vọng. Một phần nguyên nhân đến từ làn sóng mua sắm ồ ạt trong mùa hè, khi chi tiêu mùa hè của Premier League vượt mốc kỷ lục 3 tỷ bảng.

Bruno Fernandes thất vọng sau khi đá hỏng phạt đền cho Man Utd trước Fulham.

Nhìn lại mùa 2024-2025, có thể thấy những đội giữ được sự ổn định đội hình thường đạt kết quả tốt hơn. Khi Liverpool thắng Tottenham Hotspur 5-1 vào ngày 27/4 để lên ngôi, họ thậm chí không cần trao suất đá chính nào cho các tân binh.

Sau khi mùa giải khép lại, cũng không có cầu thủ mới nào của CLB góp mặt trong Đội hình Tiêu biểu của PFA (Hiệp hội Cầu thủ Chuyên nghiệp Anh). Điều đó cho thấy sự liền mạch trong đội hình chính là nền tảng của thành công.

Mùa này lại là một bức tranh hoàn toàn khác. Tân binh xuất hiện ở khắp nơi, đặc biệt trên hàng công. Bốn trong số 10 chân sút hàng đầu mùa trước - Alexander Isak, Yoane Wissa, Bryan Mbeumo và Matheus Cunha - đều đã chuyển sang các CLB khác trong Ngoại hạng Anh.

Chưa kể, các bản hợp đồng đắt giá từ nước ngoài như Viktor Gyokeres, Florian Wirtz, Benjamin Sesko hay Rayan Cherki cũng lần lượt cập bến. Vì thế, việc họ chưa thể ngay lập tức tìm được tiếng nói chung với đồng đội mới là điều dễ hiểu.

Những con số đã nói rất rõ. Cuối tuần qua, 20 đội bóng chỉ ghi được 19 bàn. Thậm chí, cả bốn vòng đầu mùa đều có số bàn thắng trung bình thấp hơn vòng tương ứng của 10 mùa gần nhất. Dù đây chỉ là một thống kê nhỏ, nó vẫn phản ánh khá chính xác cảm giác về sự rời rạc trong lối chơi của nhiều đội.

Sau 40 trận ở giai đoạn mở màn, toàn bộ 20 CLB Ngoại hạng Anh mới ghi được 97 bàn, tương đương trung bình 2,42 bàn mỗi trận - mức thấp nhất trong 10 năm qua. Phần lớn số bàn thắng lại tập trung ở một nhóm nhỏ các đội dẫn đầu.

Chelsea, Arsenal và Liverpool đang là những đội có hàng công hiệu quả nhất, cùng sở hữu 9 bàn. Ngay phía sau là Man City và Tottenham với 8 bàn mỗi đội. Năm CLB này đã đóng góp tới 43 bàn, chiếm gần 45% tổng số bàn thắng của cả giải.

Ở chiều ngược lại, nhóm cuối bảng đang rơi vào tình trạng khan hiếm bàn thắng rất đáng báo động. Đáng thất vọng nhất là Aston Villa khi họ là đội duy nhất chưa ghi bàn sau 4 vòng. Leeds United cũng gặp khủng hoảng trên hàng công với chỉ 1 bàn thắng. Wolves (2 bàn), Newcastle và Fulham (cùng 3 bàn) cũng đang bế tắc rõ rệt, tạo ra khoảng cách lớn về sức tấn công giữa các đội.

Từ Salah đến những tân binh lạc lõng

Mohamed Salah là ví dụ điển hình cho sự sa sút trong khả năng ghi bàn. Mùa 2024-2025, anh gần như đã có mùa giải cá nhân vĩ đại nhất lịch sử Ngoại hạng Anh khi giành Vua phá lưới, Vua kiến tạo và chức vô địch. Thế nhưng hiện tại, anh lại đang im tiếng một cách bất ngờ. Lý do chính là Liverpool đã thay đổi hoàn toàn hệ thống chiến thuật từng giúp họ đăng quang.

Salah không còn là trung tâm trong lối chơi của Liverpool.

Trước đây, Liverpool xây dựng lối chơi để tối đa hóa khả năng của Salah. Còn bây giờ, nhà đương kim vô địch đang cố gắng tích hợp một số 10 thực thụ là Florian Wirtz cùng một tiền đạo mới như Hugo Ekitike vào hệ thống.

Vị trí hậu vệ phải cũng thay đổi liên tục, khiến không ai có thể tung ra những đường chuyền cho Salah như người cũ Trent Alexander-Arnold - cầu thủ đã chuyển sang Real Madrid.

Kết quả là sau bốn trận, Salah mới chỉ có bốn cú sút. Điều tương tự từng xảy ra vào năm 2022 khi Darwin Nunez vừa đến, và HLV Jurgen Klopp khi đó cũng yêu cầu Salah lùi sâu, đóng vai trò hỗ trợ nhiều hơn.

Nhiều tân binh đã cho thấy tín hiệu tích cực ở đội bóng mới, nhưng dấu ấn của họ vẫn nghiêng nhiều về nỗ lực cá nhân. Noni Madueke là cầu thủ tấn công nổi bật nhất của Arsenal sau bốn trận, với những pha đi bóng tốc độ ở cánh phải, nhưng anh tỏa sáng khá độc lập.

Không ai có thể tái hiện sự ăn ý mà Bukayo Saka và Martin Odegaard từng tạo ra ở hành lang phải của Arsenal. Hai mùa trước, cặp đôi này là những người chuyền bóng cho nhau để xâm nhập vòng cấm nhiều nhất giải đấu. Đó mới là điều làm nên một đội bóng hàng đầu.

Tương tự, Bryan Mbeumo liên tục tạo ra mối đe dọa bằng những pha di chuyển cho Man Utd, nhưng anh nguy hiểm nhất khi tự mình phản công - vốn là thói quen từ thời còn chơi cho Brentford. Khi phải phối hợp nhiều hơn, hiệu quả của Mbeumo giảm đi rõ rệt.

Hệ quả là Man Utd có lẽ đang là đội tấn công kém hiệu quả nhất sau bốn vòng. Hàng công của họ không hẳn tệ nếu nhìn vào xG, khi đạt 8,29 - đứng thứ ba giải đấu - nhưng chỉ ghi được 4 bàn, tạo ra mức chênh lệch âm giữa xG và bàn thắng thực tế lớn nhất giải (-4,29).

Những nguyên nhân dẫn tới khởi đầu rời rạc

Vì sao giai đoạn đầu mùa của Ngoại hạng Anh lại đứt gãy đến vậy? Trước hết, kỳ chuyển nhượng chỉ khép lại sau khi mùa giải đã diễn ra ba vòng, khiến nhân sự liên tục xáo trộn. Quá trình đàm phán kéo dài cũng đẩy không ít đội vào thế phải mua sắm trong trạng thái vội vã.

Newcastle là ví dụ rõ nhất, khi họ buộc phải đưa Nick Woltemade và Yoane Wissa về gấp để giải bài toán hàng công sau sự ra đi của Isak, trong bối cảnh một mùa hè đắng ngắt trong kỳ chuyển nhượng của Newcastle. Kết quả là họ vẫn nằm trong nhóm năm đội ghi ít bàn nhất, dù đang có suất dự Champions League. Wissa thì vẫn chưa thể ra mắt vì chấn thương.

Tân binh Nick Woltemade ghi bàn ngay trận ra mắt Newcastle trước Wolves.

Thứ hai, ngay khi đội hình vừa được chốt, các cầu thủ lại trở về làm nhiệm vụ ở đội tuyển quốc gia, khiến HLV có quá ít thời gian làm việc với tập thể mới. Kỳ tập trung này diễn ra ngay sau vòng đấu cuối cùng trước khi thị trường chuyển nhượng đóng cửa. Nghĩa là sau khi không thể sử dụng tân binh ở vòng bốn, các HLV lại tiếp tục phải chờ họ trở về từ đội tuyển.

Thêm vào đó, lịch thi đấu ở Champions League và Cúp Liên đoàn sắp tới sẽ tiếp tục bào mòn quỹ thời gian tập luyện. Khi cộng thêm thực tế rằng các chuyến du đấu mùa hè hiện nay chủ yếu phục vụ mục đích thương mại hơn là rèn thể lực hay chiến thuật, việc chất lượng tấn công tập thể của nhiều đội đi xuống cũng không quá khó hiểu.

Có lẽ sự khởi đầu ấn tượng của Bournemouth - ba chiến thắng liên tiếp sau trận thua đầy quả cảm trước Liverpool ở vòng mở màn - đến từ việc hàng công của họ gần như được giữ nguyên so với mùa trước, dù hàng thủ đã bị xáo trộn.

Các đội bóng lớn chắc chắn rồi sẽ bắt nhịp trở lại. Nhưng giai đoạn đầu của mùa 2025-2026, với những đường chuyền sai địa chỉ, những cái chỉ tay đầy tiếc nuối và tỷ lệ giữ sạch lưới tăng vọt so với mùa trước, vẫn là một lời cảnh báo rõ ràng. Ký hợp đồng với cầu thủ giỏi là quan trọng, nhưng sự ăn ý được xây dựng qua thời gian còn có giá trị lớn hơn.